Tác giả: Moira Dempsey và Julia Morgan
Tất cả các cử động của con bạn tạo ra khi còn nằm trong bụng mẹ thực chất đó là những mạng lưới thần kinh đang phát triển, nó rất quan trọng đối với việc phát triển của con bạn. Một trong những khía cạnh quan trọng của việc phát triển não bộ là sự vận động thể chất của bạn trong thời gian mang thai. Bất kể là đi bộ hay ngồi hay lắc lư trên ghế, những hoạt động đó giúp con bạn hình thành thói quen ghi nhớ cách vận động khi bước ra thế giới bên ngoài. Sau khi sinh, bạn nên đặt bé nằm ngửa, vừa giữ nhẹ bàn chân vừa lắc nhẹ lưng bé – làm như thế vài lần một ngày, mỗi lần khoảng một vài phút. Đây là một kiểu vận động thể chất có lợi cho việc phát triển não bộ.
Suốt 15 tháng đầu sau khi sinh, những vận động của trẻ đều là phản xạ, như phản xạ Moro (khả năng biết giật mình của trẻ), phản xạ Tonic Neck (khi bé nằm ngửa, bé sẽ tự duỗi thẳng hoặc duỗi thẳng tay và chân khi bé được đặt quay sang một bên), phản xạ Spinal Galant (khi trẻ được vuốt dọc theo cột sống, lưng của trẻ sẽ cong theo hướng được chạm đến). Kể ra một số phản xạ đó để thấy nó đóng vai trò rất quan trọng trong việc chuẩn bị cho trẻ vận động từ giai đoạn nằm ngửa đến lật rồi ngồi, bò, đứng và đi. Tất cả những vận động này phát triển những khe não (ngang/dọc). Những phản xạ đó cần được kết hợp với hệ thống vận động cơ thể toàn diện giúp trẻ phát triển khi trẻ lớn lên.
Trẻ bò: vận động thể chất giúp phát triển não bộ
Đây là điều quan trọng khi con bạn trải qua giai đoạn nằm ngửa, đá chân, học cách lật, học cách nâng đầu và kiểm soát chuyển động của cổ tốt hơn.
Bò cũng là một hoạt động rất quan trọng cho não. Những bước chân đầu tiên của trẻ có thể ảnh hưởng bất lợi đến sự phát triển khi đặt trẻ đứng thẳng quá sớm trong khi trẻ chưa thực sự phát triển đến mức đó. Điều này có thể ảnh hưởng đến thị giác, sự phát triển và sự liên kết não bộ. Trái với những gì các bà mẹ thường tin là đúng, bé biết đi sớm không làm bé thông minh hơn – tập bò là hoạt động thiết yếu cho dây thần kinh thể chai - corpus callosum (một phần của não), thị giác hai mắt - binocular vision (sự kết hợp thị giác) và thùy trước của não (vùng quan trọng để xử lý thông tin trong cuộc đời trẻ sau này)
Ví dụ về vận động thể chất dành cho bé của bạn
Một ví dụ hay về vận động mà bạn có thể cùng “luyện tập” với bé là đặt bé nằm ngửa và nhẹ nhàng cầm một tay và mắt cá chân đối diện đưa lên với nhau để tay bé và các ngón chân của bé chạm nhau. Giữ cho bé vận động qua lại chéo nhau như thế trong vòng 1-2 phút. Việc vận động này giúp phát triển khả năng của hai bán cầu (bên trái và bên phải) của não trẻ để hai bán cầu não giao tiếp được với nhau.
Vận động thể chất liên tục đóng vai trò quan trọng trong việc học và phát triển não khi con bạn lớn. Những hoạt động thể chất như sản xuất ra tế bào thần kinh chuyển tiếp (những hóa chất tự nhiên trong não) giúp phát triển các dây thần kinh trên não. Việc vui chơi của trẻ đóng một vai trò rất quan trọng trong việc phát triển xã hội và hành vi của trẻ.
Ví dụ về vận động thể chất dành cho trẻ nhỏ
Trẻ nhỏ thường rất hiếu động và đương nhiên cũng rất hiếu kỳ. Cho phép trẻ chơi và di chuyển tự do khi những nhu cầu vận động này phát triển trong não. Ngồi một chỗ quá nhiều không thích hợp với trẻ đang tuổi chập chững biết đi và trẻ dưới 5 hoặc 6 tuổi. Nó cản trở sự phát triển tự nhiên của não. Trẻ có thể vâng lời và ngồi, ‘viết’ hoặc ‘đọc’ từ khi trẻ còn rất nhỏ, tuy nhiên điều đó trái với cách phát triển đa dạng của não bộ và có thể gây cản trở cho việc học của trẻ trong tương lai.
Thói quen vận động chéo giữa tay và chân mà chúng tôi đề cập ở trên là một vận động rất tuyệt cho trẻ. Các bé có thể tự làm được bằng cách đứng và nâng một đầu gối và dùng tay kia chạm nhẹ vào rồi sau đó lại đổi bên. Sẽ rất vui nếu bé tập như thế cùng nhạc và với tốc độ vừa phải. Bạn cũng có thể cho trẻ hoạt động thêm một chút ở lứa tuổi lên 4. Nếu trẻ từ 5 hoặc 6 tuổi gặp khó khăn với các cử động cơ thể nói trên, bạn nên gửi con đến những lớp dạy về vận động như Thể dục cho não, Yoga trẻ em hay Judo v.v…
Bằng những thực tế đã nêu, chúng ta có thể kết luận rằng vận động thể chất thực sự cần thiết cho sự phát triển của não. Hãy cho con bạn nhiều thời gian chơi trên sàn nhà, để bé lật, bé đá chân và bé bò. Và khi lớn lên, hãy bảo đảm cho trẻ nhiều hoạt động thể chất thường xuyên nhé.