Trẻ sơ sinh và trẻ chập chững biết đi còn quá non nớt để trị liệu bằng Prozac (1 loại chống trầm cảm thế hệ mới) hay cũng không có khả năng than thở về tuổi thơ của chúng, nhưng những nhà tâm lý học đang nhận thấy tuổi thơ non nớt của các bé cũng không bảo vệ được bé khỏi bệnh về tâm thần.
Trẻ em dưới 3 tuổi có thể mắc triệu chứng suy nhược, kể cả tình trạng mất ăn và mất ngủ. Trong những năm gần đây, các nhà nghiên cứu phát hiện thấy thậm chí những cá nhân trẻ nhất có thể mắc chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương, bệnh mà người ta nghĩ chỉ có người trưởng thành mới mắc phải.
“Bối cảnh đã thay đổi hoàn toàn,” Alicia Lieberman, giám đốc Dự Án Nghiên Cứu Chấn Thương Cảm Xúc ở Trẻ tại
Bệnh viện đa khoa tại San Francisco đã nói.
Mặc dù phần nhiều tâm lý được hình thành trên sự ảnh hưởng của tuổi thơ, những nhà tâm lý học không phải lúc nào cũng đặt sự quan tâm vào những năm đầu đời của trẻ. Alice Sterling Honig, giáo sư danh dự về Phát Triển
Trẻ Em tại đại học Syracuse đã nói, chỉ vào cuối thập niên 1960 và 1970 các nhà nghiên cứu mới bắt đầu hiểu biết về tầm quan trọng của những mối liên hệ giữa trẻ với những người nuôi dưỡng chúng.
Các nhà nghiên cứu xem xét phản ứng của trẻ khi cha mẹ đưa đến bệnh viện và phát hiện ra những dấu hiệu gặp khó khăn ở trẻ. “Thoạt tiên, những em bé còn nhỏ sẽ phản kháng hết sức và tìm kiếm xung quanh một cách điên cuồng,” Honig nói. “Nhưng sau một lúc, chúng đi vào tuyệt vọng và đầu hàng, trông bơ phờ, với đôi mắt đờ đẫn, như thể chúng đã từ bỏ việc tìm kiếm ai đó rất quan trọng với chúng.”
Khi những cha mẹ không xây dựng được lòng tin với con cái có thể khiến con họ sống thiếu tự tin, Honig nói thêm: “Các bạn sẽ không có cảm giác về niềm tin rằng có ai đó thật sự giành cho bạn. Có những nguyên nhân bắt nguồn từ thuở nhỏ để khi lớn lên người trưởng thành có những hành vi thiếu tự tin, ví dụ họ như hay hỏi: ‘Anh có yêu em không?’ ‘Sao hôm qua anh không gọi cho em?’ Và ‘Em đã thấy anh nhìn chằm chằm vào người đàn bà đó!’”
Theo các nhà tâm lý học, dĩ nhiên ta không thể hỏi những đứa trẻ rằng tâm trạng của chúng đang ra sao. “Chúng tôi không tiến hành khám tâm thần cho trẻ” Lieberman nói. Thay vào đó, các nhà tâm lý dựa vào bản năng và các hướng dẫn về triệu chứng của sức khỏe tâm thần dành cho trẻ lên 3 tuổi. Sự chỉ dẫn được dựa theo tiêu chuẩn nhóm bảo hộ trẻ từ 0 - 3 tuổi, tương tự như DSM-IV (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders), một sổ tay hướng dẩn về những rối loạn tâm lý giữa những trẻ lớn và người trưởng thành.
Ngay cả không có một hướng dẫn, nhiều nhà tâm lý học vẫn có thể phát hiện được những vấn đề ở trẻ chỉ bằng cách quan sát bé, Lieberman nói. Những trẻ bị stress trông “buồn, lãnh đạm, hoảng hốt và rối loạn chức năng.”
Bà nói, chỉ cần trẻ lên 4 tháng tuổi, các bé bị bệnh về tâm thần sẽ không mỉm cười hoặc cười lớn và chúng có thể biểu hiện dấu hiệu stress giống như ở nhiều người lớn – kể cả gặp phải những vấn đề về tiêu hóa và giảm cân.
Khi lớn hơn, trẻ chập chững biết đi bộc lộ rõ dấu hiệu của stress, cho thấy những hệ quả theo sau qua “di chứng về lối hành xử,” Lieberman giải thích. “Những hành xử của bé cứng nhắc và lặp đi lặp lại. Các bé sẽ làm đi làm lại một thứ, hết lần này đến lần khác, không rõ mục đích. Đứa trẻ không thể thoát khỏi tình trạng đó, cho dù bé cố gắng đến đâu.”
Trong khi các chuyên gia cho rằng họ đang tiến bộ trong việc chẩn đoán những vấn đề về tâm thần ở trẻ còn rất nhỏ tuổi, nhưng việc điều trị vẫn còn là một thách đố. Nếu không nhờ vào lợi ích của thuốc và các liệu pháp tâm lý, các nhà tư vấn chỉ có thể thay đổi cuộc đời các bé bằng cách thuyết phục người nuôi dưỡng làm điều gì đó khác biệt đi.
Honig nói “Bạn không thể thực hiện liệu pháp nếu không hợp tác với mẹ và con, cha và con, bà và cháu, hay bất kỳ điều gì.”
Bác sĩ Stanley Greenspan, chuyên gia tâm thần học trẻ em ở đại học George Washington, nói rằng những nhà nghiên cứu đang hướng dẫn cho cha mẹ và người chăm sóc điều chỉnh cách tương giao với trẻ, tùy theo cách trẻ phản ứng lại với cảm xúc . Ví dụ như một trẻ quá nhạy cảm, dễ bị tổn thương bởi tiếng ồn và âm thanh sẽ cần thêm sự dịu dàng và sự vỗ về.
Honig cho rằng các bác sĩ chuyên khoa phải thường xuyên khyến khích cha mẹ khen ngợi bé thay vì trách móc chúng để đảm bảo rằng các bé cảm thấy bình an sau những lần stress. Bà cũng cho rằng trong một số trường hợp, cha mẹ thất bại bởi vì họ quá tập trung vào sự nghiệp và không thể “tước bỏ khí giới” khi về nhà.
Cho dù bất kỳ liệu pháp nào, các chuyên gia đồng ý rằng việc giúp trẻ đương đầu với những thử thách trong đời sẽ vạch ra con đường thành công. Greenspan đã cho rằng quan điểm sau đây là không đúng: “Điều đáng ngạc nhiên là những gì bạn làm trong những năm đầu đời sẽ không tạo ra một khác biệt nào, mà những đặc điểm của con người là do di truyền và bạn không thể tạo ra ảnh hưởng có lợi”.