Tác giả: Joel D. Lazaro
Chậm phát triển là một vấn đề thường gặp của trẻ nhỏ với sự phổ biến ước tính cao tới mức 10%. Mặc dù xuất hiện lan rộng, dấu hiệu dẫn đến sự chậm phát triển vẫn còn khó khăn và đang thách thức đối với hầu hết các bác sĩ. Được biết, sớm xác định sự chậm phát triển để có biện pháp can thiệp sớm sẽ phát huy kết quả tốt làm giảm nguy cơ tàn tật lâu dài cho bé. Đó là mục tiêu của bài viết này nhằm xác định phương pháp tiếp cận để nhận biết sự chậm phát triển ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ và thảo luận các phương pháp tiếp cận trong việc quản lý một đứa trẻ bị chậm phát triển.
Định nghĩa sự chậm phát triển là gì?
Chậm ở đây có nghĩa là khi một đứa trẻ không đạt được mốc phát triển ở độ tuổi dự kiến. Điều này có vẻ như là một định nghĩa đơn giản, nhưng trong thực tế kiểm tra lâm sàng có thể là một quá trình phức tạp để xác định trẻ có chậm phát triển hay không. Đằng sau những lý do đó là: Trước hết, có một sự biến đổi lớn đến những gì được coi là 'bình thường'. Quả thực, trạng thái bình thường có khả năng biến đổi lớn hơn cả sự dị thường và hạn định cho phép phải được đặt ra để kiểm soát sự biến đổi lớn ở khả năng của trẻ. Thứ hai, những kỹ năng phát triển của trẻ đang tiến triển liên tục, nên thật khó để quyết định sự chậm trễ đó là thường trực hay nhất thời theo tự nhiên. Một sai lầm chung được nhận định bởi các bác sĩ khi cho rằng “trẻ sẽ phát triển nhanh hơn” sự chậm phát triển trước khi thực hiện việc đánh giá trên diện rộng. Cuối cùng, sự phát triển là một quá trình cộng hưởng của nhiều tác động và ảnh hưởng từ môi trường sống của trẻ làm ảnh hưởng đến quá trình phát triển trong suốt cuộc đời và thật khó để đưa ra chẩn đoán cuối cùng liên quan đến những hệ quả trong tương lai.
Những dấu hiệu nào cho thấy sự chậm phát triển?
Việc xác định sớm các triệu chứng khuyết tật về sự phát triển ở trẻ là nhiệm vụ của chính cha mẹ và các bác sĩ, họ có vai trò quan trọng giúp cho tiến trình phát triển của trẻ diễn ra một cách cân bằng. Những phát hiện trong giai đoạn đầu tiên sẽ nhận biết về tiến trình phát triển bình thường ở trẻ.
Điều này nên được bám sát và xem là trọng tâm của vấn đề hay là những tín hiệu nguy hiểm của sự chậm phát triển trong nhiều khu vực thuộc chức năng phát triển được liệt kê trong Bảng 1 đến 4 (Xem bên dưới).
Thông tin về những vấn đề đáng “báo động” được xem như tài liệu hướng dẫn cho các chuyên gia về sức khỏe để ứng dụng cho việc đánh giá về sự phát triển thần kinh ở phạm vi rộng hơn.